JoomlaLock.com All4Share.net

Gülzâr-ı Hâcegân

Perşembe, 01 Şubat 2018 00:18

Hz. ŞAHI NAKŞİBEND ve NAKŞİBENDİLİK-1

Nakşibendilik 1

Hz. Şahı Nakşiben ve Nakşibendilik-1 - Abdülkadir Visâli

Sayı : 119 - Kasım 2017

 

Hz. Şahı Nakşibend ve Kaşibendilik-1

 

Hayatımızın her alanında cevabı belli sorular vardır. İnsanların dikkatlerini bir noktaya toplamak, beyin jimnastiği yapmalarına vesile olmak, önemine binaen meselelerin altını birkez daha çizmek için sorulur bu sorular. Bu ayki sayı-mızda “Nakşibendiliği yaşamak mı, yaşatmak mı?” diye sormamızın nedeni de yukarıda dile getirdiğimiz sebeplerden ötürüdür. 

Elbette ki aklıbaşında her mümin, her salik, her derviş; kulluk mesuliyyetleri açısından da tasavvuf adab ve erkanı açısından da öğrenmek ve yaşamanın tebliğden evvel geldiğini bihakkın bilir. Fakat her ne hikmetse, öğrenip tatbik etmek yani gayret edip elde ettiğimiz malumat ile sıratı müstakim üzere bir hayat yaşama azminde bulunmak, böylece de rızaya muvaffak olacağımızı ummak yerine; nef-simizin hoşnutluğunu kazanacağımız, do-layısıyla da rızaya muhalif bir vaziyette bulunacağımız aşikar olmasına rağmen güya tebliğ havasında -tabiri caizse- bol keseden atma peşindeyiz.

Fakat ekser ümmet olarak içerisinde bulunduğumuz durum “Ey iman edenler, niçin yapmayacağınız şeyi söylersiniz? Yapmayacağınız şeyi söylemeniz, Allah katında büyük öfke ile karşılanır.” (Saff 2-3) ayetiyle tarif edildiği gibi büyük bir kabahati irtikap etmekten ibarettir. Zaten büyüklerimiz “hâl dilinin”, “kâl dilinden” daha evlâ ve daha tesirli olduğu hususunda ittifak etmişlerdir. Hâce Hazretleri (ksa) bu hakikati “Söylemekliğin hası sözün hulâsasıdır/Yaşamadan söyleyen yarın utanasıdır.” beyitiyle ne kadar da veciz ifade buyurmuşlar. Başta mevzuumuz olan Nakşibendiliğin isim babası eş-Şeyh Muhammed Bahauddin (ks) Hazretleri’nin şahsında da görüldüğü üzere bu silsileye mensup saâdatı kiram ve onların ardı sıra yürüme gayretinde bulunan salikan; hâlin yani müstakim bir vaziyette bulunmanın binler kerametten, keşiften Allah’a daha sevimli olduğu görüşündedir. Bu kutlu yolun yolcuları, Hâce Hazretleri’nin (ksa) ifadeleriyle; “talim, tatbik ve tebliğ” sırasını her daim gözetmiş, kula düşenin öğrenme ve yaşama azmi, gayret; tebliğin yani başkalarına duyurmanın, ulaştırmanın Allah’a (cc) ait olduğunu yani O’nun (cc) takdir ettiği bir nasip olduğu şuuruyla hareket etmişlerdir. Biz bunu bu tarikat-i âliyenin üzerinde manevi tasarrufu olduğuna inandığımız peygamberlerden birisi olan Hazreti İbrahim’in (as) hayatında da görüyoruz: Cenabı Hak, Hz. İbrahim’e, Kâbe’yi, Hz. Âdem’in yaptığı temeller üzerine Hz. İsmail ile birlikte yeniden inşa etmelerini ve bütün insanları haccetmek üzere davet etmesini emretti. (Bakara 127; Hac, 27-29) Hz. İbrahim: “Ya Rab! Benim sesimi kim duyar ki?” dedi. Cenabı Hak: “Sen davet et, duyurmak bana ait.” buyurdu. Hz. İbrahim Ebu Kubeys dağına çıkıp dört bir yana: “Ey insanlar! Bu kadim beyti (Kâbe’yi) hac ve ziyaret size farz kılındı.” diye seslendi. Bu sesi yerle gök arasında, ruh âleminde bulunan insanlar işiterek “Lebbeyk” diye cevap verdiler.

Yolumuzun isim babasının Şahı Nakşibend Hazretleri olduğunu yukarıda söylemiştik. Hiç şüpsiz bu tarikat zahiren ve batınen Hazreti Peygamber’den (as) beslenmekle birlikte yolumuzun anlaşılan manada temelleri altın silsilenin 9. halkası Yûsuf Hemedânî (ks) tarafından atılmış, esasları ve usulleri Hz. Hızır’ın da tavasuutu ile mübarek halifeleri Abdulhalık Gücdevânî (ks) tarafından belirlenmiş, adeta Muhammed Bahauddin efendimizle de müşahhas bir kimlik kazanmıştır.

Tabi Şahı Nakşibend Hz. ve Nakşibendiliği tanımak hem ondan öncesine hem de ondan sonrasına bakmakla mümkün olur. Evveline baktığımızda yaradılış sırrına, Cenabı Hakk’ın muradına, dolayısıyla beşer ve din planında babamız Âdem’den ve müteselsilen onu takip eden bütün nebilerden gelen ve Hazreti Muhammed ile (as) her yönüyle tekmil olunan tek din İslam’ın doğuşuna muhkem bir bağı vardır. Sonrasına baktığımızda ise kendisine tevarüs eden bu sırla sistemleştirdiği rabıta ile yolunu takip edenlere inikas (aksetme, yansıma) ettiren ve onları kendine, dolayısıyla izini takip ettiği Rasulullah’a benzeten; insibağ (rengine boyanma, onun gibi olma) ile Hakk’ın boyasına boyayan bir mürebbi olarak milyonların her daim kendisini hayırla yad ettiği bir imam ve muhabbetle iktida eden muazzam ve müstakim bir cemaat görürüz. Ne muazzam bir devlet, ne yüce bir saltanat. Efendimiz’in “Kim müslümanlıkta güzel bir yol tutturur, güzel bir adet ortaya çıkartır ve bu güzel yol kendisinden sonra sürdürülürse, o yolda gidenlerin sevabından bir şey eksilmeksizin bir misli de o adeti ortaya çıkarana yazılır.” hadisi şerifi ile müjdelediği ebedül ebed bir sermaye...

Onu ve kutlu yolunu tanımak için zahiri hayatlarını mümkün olduğu kadar iyi öğrenmek, ahvaline, batıni hayatına muttali olmaya da mümkün olduğu kadar çalışmak gerekir. Zahir ve batın hayattan kasdımız din-i mübini İslam’ın bildirdiği dış ve iç güzelliğinden ibarettir. İçi de dışı da şeriate, marifet ve hakikate muvafık bir şekilde güzelleşen insan kamil bir mümin, olgun bir insan olur ki bu da biiznillah Rabbine vuslata en büyük vesilelerdendir. Saadatımız bunu “kesb-i kemal, seyr-i cemal” sözüyle parolalaştırmış, himmet çıtamızı nereye koymamız gerektiğini ve maddi/manevi enerjimizi ne yöne kanalize etmemiz gerektiğini bizlere kısa ve öz ifade buyurmuşlardır. 

Fakat maalesef bugün kendilerini Hazret’in yerinde görenlerin kısır anlayışı, bağlılarının fani meyilleri, dünyaya aşırı rağbetleri nedeniyle kalbin ameli olmaktan çıkmış, zikir ve fikrin, istikamet ve ibadetin, güzel ahlak ve erdemli olmanın geriye atıldığı; şekilciliğe bürünmüş, yapmacık usul ve adab anlayışıyla bu yolun adeta ruhsuz bir cesed haline geldiğine de ibretle şahit olmaktayız. İşte o zaman da yukarıda tebşir olsun diye ilk kısmını zikrettiğimiz hadisi şerifin ikinci kısmında bahsi geçen zalimlerden olma tehlikesiyle karşı karşıya kalıveriyor insan: “Kim kötü bir çığır açar, kötü bir yol tutturur, o çığırdan da ondan sonra başkaları yürürse; o yürüyenlerin günahından bir şey eksilmeksizin bir misli de bu ilk açana yüklenir.” Halbuki Efendimiz (as), Allahu Teâlâ’nın nazar ettiği kalbe işareten; “Kalbin iştirak ettiği amellerin zerre kadarı, iştirak etmediği dağlar kadar amelden üstündür.” buyurarak önce dikkat edilmesi gereken noktanın altını çizmişlerdir. Zaten diğer hadislerle de bu mana teyit edilmiş; kalbi düzelenin bütün vücudunun felah bulacağı/kurtulacağı müjdelenmiş, içi nurlanan bir kalbe sahip olan müminin de “Her kap içini terler” hadisiyle yaptığı her şeyden hem cesedi hem de kendi gibi ârız olan bu dünya büyük faide elde edecektir. 

Nakşibendi yolu, insanın Rabbi ile olan ilişkisini esas alan bir anlayışa sahiptir. İnsanı da bugünkü materyal anlayışın düşündüğü gibi akıl merkezli değil, kalp merkezli bir mahluk olarak muhatap alır. Onun için insan o zalimlere göre “düşünen bir hayvan” iken; kalbi esas alan mübarek dinimize göre “eşref-i mahluk”, yaratışılış itibariyle de “ahsen-i takvim”dir. Bu eksenden hareketle büyüklerimiz de onu “hazreti insan” olarak tesmiye etmişlerdir. Hal böyle olunca da bu kafaya sahip olanların, herşeyi akılla yani gözle görünür şeylerle anlamaya çalıştıklarından ibadetleri bile sadece zahirde kalır, eskilerin tabiriyle hulkumdan içeri geçmez. Ama başta Nakşibendiler olmak üzere bütün gönül sahipleri, ehli irfan evvela nazargah-i ilahî olan kalbe değer vermişler ve insanı kalp merkezli bir halifetullah olarak görmüşler, ve her işe evvela kalplerindeki niyetleri tashih ederek başlamışlar. Her işin orada başlayıp bittiğine kani olmuşlar. Onun için ibadet anlayışları böyle olduğu gibi günah algıları da bu bâtın temizliklerine yakışır olmuş. Bu mübarek taifeye göre en büyük günah zenb-i vücuttur (varlık günahı). Ayeti kerimede “Allah’a ortak koşma; çünkü ortak koşmak büyük bir zulümdür.” (Lokman, 13) diye geçen şirkin de temelinde varlık, ego, bencillik vardır. Hiç şüphesiz kalbin ameli, müspet manada da menfi manada da bedenin amelinden üstündür.

Bu yol, manevi terbiye yoludur ki buna irşad denir. Yukarıda bahsi geçen kemalatı elde edip Cemalullahı seyredecek bir gönle sahip olmak, kamil mümin olgun insan olmak, zahir ve bâtın fıkhına riayetkâr bir hayat yaşayıp müstakim kalmak bu irşad ile mümkündür. Efendimiz’in “Beni Rabbim terbiye etti...” diye müjdelediği bu manevi alışverişi, “Resül size ne verirse artık onu alın, sizi neden sakındırırsa artık ondan sakının” (Haşr, 7) emriyle Cenabı Peygamber’den ahzetmemiz Rabbimiz’in emri şerifidir. Şahı Nakşibend efendimiz bu hakikati her yönüyle yaşayıp yaşatmaya azmettiklerinden bu yolun mensupları “Madem ki emir âmir ile kâimdir öyleyse bir farz Allah kadar, bir sünnet Rasûlullah kadar kıymetlidir.” buyruğunu iliklerine kadar hissetme çabasındadırlar. Rabbimizin buyruğu ile “O’na tabi olanların bile sevilip rızaya müstehak oldukları” (Âl-i İmran, 31) sabit ise Efendimiz’den razı olduğu hiç şüphesiz bir hakikattir. Cenabı Hak, O’nu “Sen elbette yüce bir ahlak üzeresin.” (Kalem, 4) diye methetmiş, “Âlemlere rahmet” (Enbiya 107) kılmış, “O’nunla (sav) beraber olanlara azap etmeyeceğini” (Enfal, 33) müjdelemiştir. İşte Nakşibendiler, ahlaklarını, efallerini, anlayışlarını, ibadetlerini; giyim kuşamlarını, tavırlarını, kelamlarını, sözün özü içleri ve dışları ile herşeylerini Rasulullah’a göre ayarlamayı kendilerine şiar edinmişlerdir.

Nakşibendiler “Nur saçan bir kandil” (Ahzab, 46) olan Peygamberleri’nin nurlu izinde, ameli “(Habibim) Sen dosdoğru bir yol üzerindesin.” (Yasin, 4) buyrulan O Hazret’in ameline muvafık, mücadelesi “Ey iman edenler, siz kendinizi düzeltmeye bakın” (Maide, 105) ve “Mallarınızla ve canlarınızla Allah yolunda cihad edin” (Tevbe, 45) ayetleri mucibince hem nefsiyle hem de kafirlerle cihad, davası “Müminler ancak kardeştir.” (Hucurât, 10) sırrına ulaşmak olan bir yolun yolcularıdır.

Şahı Nakşibend Hazretleri’nin irşad metodunda en önemli yeri hiç şüphesiz “rabıta” tutar. Rabıta, kısaca, sureten (şeklen) ve sireten (ahlak ve maneviyat açısından) mürşide benzeme gayreti olarak tanımlanabilir. Cenabı Hakk’ın “sadıklarla beraber olun” (Tevbe, 119) emri şerifine imtisal edebilme gayretinden ibarettir. Sadıklarla beraberlik edebine riayet şartıyla inanın vuslatı için en tesirli yoldur. Nitekim ashabı kiramın diğer ümmetlere üstünlüğü En Kıymetli’nin (sav) yanında bulunmalarından ibarettir. O’nun mübarek nazarlarına uğramak, devletli mescidlerinde bulunmak, Cenabı Hakk’ın gönlüne akıttığı ilim ve hikmete ilk elden muhatap olmak onları peygamberlerden sonra insalığın en hayırlıları yapmıştır. İşte müridin, peygamber makamına kaim olan mürşidi ile bereberliği de aynen buna benzemektedir. nitekim muallim ve talebe değişse de Hz. Peygamber’in ashabı irşad için kullandığı müfredat asla değişmemiştir. Zahiren beraberliğin mümkün olmadığı zamanlarda ise karşılaştığı meselerle ilgili buyrulan sohbetlere, şahit olduğu ya da kendisine nakledilen hadiseler karşısındaki mürşidinin tutum ve hareketlerine uygun bir hayat yaşamaya gayret etmesidir. Bu taklit, onu biiznillah tahkike ulaştıracaktır. “Allah’a yönelenlerin yolunu tutmak” (Lokman, 15) saliki “Rabbine yönelmeye” (Zümer, 54) O’na vuslata kapı olacaktır. Çünkü mürşidinin eline yapışan kimse müteselsilen Rasulullah’ın elini tutmuş demektir ki “o elin üzerinde de Allah’ın eli (kudreti, tevfik ve inayeti)” (Fetih, 10) vardır. İşte bu sırra ulaşmak içiğn yapılan rabıta, müstakil bir ibadet olmamakla birlikte tüm ibadetlerin “Rabbimiz tarafından güzel bir şekilde kabul buyrulması” (Âl-i İmran, 37) için en önemli vesiledir. Çünkü ihlas, ancak “muhlislere” benzemek demektir. 

Şahı Nakşibend Hazretleri Allah’a vuslata hal ve tavır olarak müsait kimselerin tespiti ve manen işlenmesi husunda çok mahir idiler. Şahbâz, kabiliyyetli bir avcı, bir doğan gibi manevi avına nazar eder, onda gerekli zemini himmeti ile oluşturur ve tabiri caiz ise Hak adına o kişiyi kazanmaya gayret ederdi. Bu husuta damadı ve postnişîni olan Alauddin Attar’a (ks) sorduğu “Siz mi bizi buldunuz, biz mi sizi bulduk?” sorusuna kerameten verdikleri cevap kendilerinin bu hususta -Allah’ın izniyle- engelleri kaldırmaya büyük bir vesile olduğuna işaret eder. Çünkü “Herhalde biz sizi bulduk, efendim.” diye cevap verilince “Şu dağa bi nazar et.” buyurmuş, dağa doğru bakan Alauddi Attar, önündeki sisten dolayı dağı göremeyince anlamış ki onlar engelleri kaldırmasalar gayretleriyle bir netice elde etmeleri mümkün değildir.

Gönlü her daim Hakk’a müteveccih olduğundan, tüm işlerini Allah’a ve Peygamberi’ne arz etmiş (Kur’ân ve Sünnete uygunluğunu tartarak), Onlardan aldığı feyizle yürüdüğü yolda firaset ve basiretle yürümüşler. Kendilerine intisap için gelen Yakub-i Çerhî’ye yola kabulünün mümkün olup olmadığını anlamak için bir gece beklemesi gerektiğini söylemiş, ertesi gün onu manevi evlatlığa, talebeliğe kabul etmiştir. Yakub-i Çerhî Hazretleri, saadet kapılarının kendisine sonuna kadar açılması yahut ebediyyen kapanması ihitimalinden dolayı o geceyi hayatının en uzun gecesi olarak zikretmiştir.

İlme çok önem vermişler. Şer-i şerifin öğrenilmesini, dinin emirlerinin mükemmelen icrası için olmazsa olmaz görmüşlerdir. “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” (Zümer, 9) ayetinin bizi öğrenmeye ve öğretmeye sevkettiği gayet açıktır. Hazret bunu çok önemsediği için yolunu takip edenler ekseriyetle dini ilimleri öğrenen ve hayatlarına tatbik eden insanlar olmuştur. Hatta o derece ki Nakşibendi tarikatı “hocaların tarikati” diye diğerleri arasından tefrik edilmiştir. Zaten bize emir buyrulan “Havf ve Reca”nın tahakkuku da bu bilgi ile beraber gelen tanıyışla mümkün olur.

Yolumuzun mürşidleri ve taliplerinin dinlerini öğrenme ve yaşamadaki bu azimleri sebebiyledir ki bu tarikate bidat ve hurafe bulaşmamıştır. Seyyid Sıbğatullah Arvasi Hazretleri (ks) bu hakikati ifade ederken; “Bu yolda sulûk zordur, çünkü bidat ve hurafe bizim yolumuza bulaşmamıştır.” buyurmuşlar.

 

Yazar:  Abdülkadir Visâli

 

Perşembe, 01 Şubat 2018 00:13

İSLAM GÖNÜLLERE NAKIŞ NAKIŞ İŞLENİR

İslam Gönüllere Nakış Nakış İşlenir

İslam Gönüllere Nakış Nakış İşlenir - Andelib

Sayı : 119 - Kasım 2017

 

İslam Gönüllere Nakış Nakış İşlenir

 

Tarikat, şeriat, yoldur varana,

Hakikat, marifet ondan içeru,

                        (Yunus Emre)

 

“Allah’a giden yollar mahlukatın nefesleri adedincedir.” buyurmuş Peygamber Efendimiz. Her canlının Hakk’a dönük bir tarafı vardır ve insan her mahlukta Hakk’ın eserini görebilir. Aynı zamanda Hakk’ın en büyük eseri insan olmuş. İnsanı kendine atfetmiş Cenabı Hak (cc). Gizli hazine sırrının muhatabı insan olmuş. Marifet ve muhabbet kapıları insana açılmış.

Peygamberler bu kapıların ser levhaları… Onlarla insanlık doğru yolu bulmuş, hidayeti bulmuş, sapkınlıklardan, karanlıklardan hep onlarla kurtulmuş. Peygamber Efendimiz (sav) ahir zamanın nurlu kandili… Işığıyla kâinat nurlanmış, şehirler medenileşmiş, insanlar ulvîleşmiş. Kapkara gönüller, apaydınlık olmuş… Peygamber Efendimiz’in nurundan istifade edenler, yıldızlaşmışlar, kendilerinden sonra gelenlere rehber olmuşlar, yön olmuşlar, yol olmuşlardır.

Tarikat, yol anlamında. Peygamber Efendimiz (sav) ile başlayan ashabı kiram ve evliyalarla devam eden kutlu kervanın adı. Bu yolda Allah adamı olmak var, Allah’ın (cc) sevdiği, Allah’ın razı olduğu kullar arasına girmek var.

Kadirilik, Şazililik, Rifailik, Yesevilik, Mevlevilik, Halvetilik, Nakşibendilik… hep Hakk”a giden yollar olmuşlar. Kimi cehri zikir yapmış, kimi aşkından sema eylemiş, kimi birçok riyazat yapmış… Hedef hep aynı: Allah’a kul olmak.

Tarikat, gönül adamı yetiştirir. Gönül paha biçilmez bir hazinedir. Mürşidi kamiller, kuyumcu hassasiyetiyle, ince işçilikle gönül hazinesinin açığa çıkması için gayret etmişlerdir. Her insanda bir hazine gizlidir. Kafir bu hazineyi örten, müslüman açığa çıkarandır. Sûfiler ise bu hazineyi elmasa dönüştürmeye çabalamışlardır. 

Dünyanın birçok yerine İslam sûfilerle ulaşmıştır. Kalpler bu güzel insanlarla yumuşamış ve İslam’la şeref bulmuştur. Sûfiler İslam’ı özümseyerek muhabbetle yaşadıkları için anlattıkları daha tesirli olmuştur. Gönüller, İslam’la elmaslaşmış, yakut olmuş. Hatta öyle gönüller yetişmiş ki, Hz. Ebubekir misali ümmet bir tarafa o bir tarafa denmiş. Ya Rabbi, bu nasıl bir değer, nasıl bir hazine…

Peygamber vazifesidir insanları Allah’a (cc), Allah’ı da insanlara sevdirmek. Bu yol sûfilerin yoludur. Sûfiler aşkı her şeyin üstünde tutmuşlardır. Aşkla ibadet etmişler, aşkla ilim okumuşlar, aşkla hizmet etmişlerdir… Aşkı yudum yudum içmişler hayatlarında. Mevlana meşhur bir âlimken aşkı tanıyınca, aşkı tadınca Mevlana olabilmiş…

Nakşibendilik; sevgi yoludur, sevenlerin yoldur. Nakşibendi saliklerinin seyri ilallah yolculuğunda en büyük azıkları muhabbettir. Muhabbetle gidilir bu gönül yolculuğunda. Aşkı olmayanın tarikatte nasibi olmaz buyrulmuş. Sevmeyen bu kapıdan nasiplenemez. Severken sevilmiş sûfiler. Sevginin potasında erimişler… Sonra her biri bir Ebubekir, bir Selman, bir Cafer olmuşlar… 

Nakşibendilik, nakş edilenlerin yolu… İslam’ın güzellikleri muhabbetle gönle nakşedilir. Bu işlem bir kilim dokur gibi, bir halı deseni gibi ilmek ilmek yapılır. Nakşibendiliğin desenleri ihlastır, ihsandır, takvadır… İslam’a uymayan hiçbir şey Nakşibendilik yoluna giremez. Bozuk bir desen gibi hemen belli olur. Nakşibendiler; dinlerine, ehlisünnet inancına çok düşkündürler. Onlar İslami değerleri gönüllerine nakış nakış işlerler… İsimleri de buradan gelmektedir.

Nakşibendilik, bidatlere kapılarını kapatmıştır. Nakşibendiler, sünnete düşkünlük derecesinde muhabbetle bağlıdır. Nakşibendi dervişleri için sünneti yaşamak, sünneti üzerinde taşımak mutluluk kaynağıdır. Sûfiler; bırakın sünnet hakkında, hadis hakkında olumsuz konuşmayı, gönüllerine bu konuda havatır gelse hemen tevbe ederler. O yüzden bir kişi hadis hakkında, ashabı kiram hakkında olumsuz konuşmayı bırakın lakayt davransa, ağzıyla kuş tutsa bir değer ifade etmez. İsterse o adam allamei cihan olsun, ciltler dolusu eseri olsun, isminin önünde kalabalık unvanları olsun fark etmez… Artık bunlar gözden ve gönülden düşerler. Hâce Hazretleri (kuddise sırruh) Erzurum İlahiyatta değer verdiği bazı hocaların sünnet karşıtı birilerini konferanslara getirmelerine hemen tepki vermişlerdir. Birileri hangi niyetlerle böyle gaflete düşer bilmeyiz. Ama bir sûfi gönlü buna müsaade etmez. Süleyman Çelebi dinlediği bir vaazın Peygamber Efendimiz”i (sav) incittiğini düşünerek “Mevlid” adıyla bildiğimiz “Vesiletü’n Necat” isimli eserini yazmıştır. 

Nakşibendiler, birçok yoldan istifade etmişlerdir. Zikirden, nazardan feyizlenmişlerdir… Ama en çok kemalâtı sohbetle kazanmışlardır. Sohbetle yetişmişler, olgunlaşmışlardır. İslam akidesi, Peygamber Efendimiz’in (sav)ahlakı, evliyaullah muhabbeti hep sohbetlerle gönüllere nakşedilmiştir.

Nakşibendiliğin seyrinde anlayış ve idrak çok önemlidir. Nakşibendi şeyhlerinin çoğu zamanının en büyük alimlerindendi. İmamı Gazali (ks), İmam Rabbani (ks), Mevlana Halid Bağdadi (ks), Abdulhakim Bilvanisi (ks), Abdussamed Ferhendi (ks), Hâce Hazretleri (ks) sûfi olmalarının yanı sıra aynı zamanda çok büyük alimdirler. Hâcegân dergahında gönüller doyduğu gibi akıllar da mutmain olur. Sohbetlerde fıkıh, akaid, ahlak vb. konular doğal seyrinde hem akıllara hem gönüllere nakşedilir.

Nakşibendiler, huzurun muhafazanın gayreti içerisinde olmuşlardır. Aldıkları her nefeste (hûş der-dem), attıkları her adımda (nazar ber-kadem) kalabalıklarda (halvet der encümen) gafil olmamışlardır. Yolculuk asıl vatanadır (sefer der vatan) bunu bilirler. Zikirlerini muhafaza ederler (nigah daşt). Arzuları Allah’ın rızasına ulaşmaktır. “İlahi ente maksudi ve rıdake matlubi (Ya Rabbi, maksadım Sensin, arzum rızana ulaşmaktır.)” zikirlerinin parolası gibidir.

Hiç şeker yememiş birine şekerin tadını anlatamazsınız, tatlıdır dersiniz ama tatmadan şekerin tadını alamaz. Tasavvuf yaşanmadan anlaşılmaz. Tasavvuf malumatına sahip olmak demek sûfi olmak değildir. Birileri çok derin tasavvufi meseleler konuşsa da eğer sûfi değillerse bu halleri yüzme bilmeyip okyanuslardan bahsetmeye benzer. 

Nakşibendilik, İslam okyanusu- nunda kulluğun güzelliklerini tanıyıp yaşamanın adıdır. Büyüklerimiz Kadiriliği coşkun akan ırmaklara, Nakşibendiliği durgun okyanuslara benzetmişlerdir. Okyanusların hareketi içlerinde, derinliklerindedir. Bu yüzden zikirleri, halleri gizlidir, dışarıdan pek bilinmez. 

İslam’ın güzelliklerini, inceliklerini bozulmadan ilk günkü anlayışı ile bize ulaştıran sûfiilere teşekkür ediyoruz. Günümüzde birileri FETÖ’yü bahane edip bu kadim tasavvuf ekollerine saldırmaktadır. İçimizdeki ve dışımızdaki bütün İslam düşmanları bilsin ki, Nakşi-bendiler İslam akidesini, ahlakı hamidiyeyi kıyamete kadar muhafaza edeceklerdir. 

Ya Rabbi, sevdiklerini bize sevdir, bizi de sevdiklerine sevdir. Bizi istikametten ayırma… Taassuba düşmeden Nakşibendiliği anlamayı ve yaşamayı bizlere nasib eyle… Amin…

 

Yazar:  Andelib

 

Perşembe, 01 Şubat 2018 00:11

EBU HUREYRE HAZRETLERİ’NE NEDEN SALDIRILIR?

Ebu Hureyre r.a

Ebu Hureyre Hazretleri'ne Neden Saldırılır? - Sâlik-i İrfan

Sayı : 119 - Kasım 2017

 

Ebu Hureyre Hazretleri'ne Neden Saldırılır?

 

Hamd ve senalar âlemlerin Rabbi olan, Kâdir-i Mutlak olan, Halim ve Seriyy-ul Hisâb olan Mevlamıza… Cenabı Mevlamız mutlak kudret sahibi fakat aynı za-manda Halîm (Cezalandırmayı erteleyen) ve nihayetinde Seriyy-ul Hisâb (Hesabı çabuk gören)… 

Binler salât ve selam ise Sahibimiz, Şefaatçimiz, Efendimiz Muhammed Mustafa (sav) hazretlerine olsun. Elhamdulillah, ümmetine çok düşkün bir Efendimiz var. O’na ne kadar salat-ü selam getirsek az.

Dört halife efendilerimizden sonra geçen sayımızda Hz. Selman (ra) efendimizin hayatından bahisle kimi kesitleri paylaşmıştık. Bu sayımızda da Hz. Ebu Hureyre (ra) efendimizin hayatı ve bizlere yol göstericiliği hakkında yazmaya çalışacağız.

Hz. Ebu Hureyre (ra), çok hadis rivâyet eden meşhur sahâbîdir. Adı Abdurrahman b. Sahr; künyesi, Ebû Hureyre ‘dir. Câhiliye döneminde ismi Abdüşşems idi. Hz. Peygamber (sav) onu, Abdurrahman (bazı rivâyetlere göre Abdullah) diye adlandırır. (el-Hâkim en-Nisâbûrî, el-Müstedrek, Beyrut, III, 507).

Bir gün kaftanımın içinde küçük bir kedi taşıyordum. Resûlullah gördü. “Nedir bu?” buyurdu. Ben de, “Kedicik” dedim. Bunun üzerine Resûlullah bana “Ey kedicik babası!” buyurdu. Ebû Hureyre m. 678 senesinde 78 yaşında iken Medine-i Münevvere’de vefât etmiştir.

Müslüman olduğunda 30 yaşını geçmişti. Yemendeki Devs kabilesinin ileri gelenlerinden ve meşhûr şair olan Tufeyl bin Amr (ra) vasıtasıyla müslüman olmuştur.

Hicretin 7. yılında Tufeyl bin Amr (ra) îmân edenlerle birlikte Yemen’den ayrılır. Yetmiş kişiden fazla bir kâfile halinde Medine’ye gelirler. Ebû Hureyre bir an önce Peygamberimizi (sav) görmek, O’na kavuşmak aşkıyla yanmaktadır. Yolculuğun uzun sürmesinden sıkılır. Bu halini şu beyitle dile getirmiştir:

“Yâ leyleten min tûlihâ ve anâihâ,

Âlâ ennehâ min daret-il-küfri necceti.”

(Ey yolculuk gecesi! Bıktım yolun uzunluğundan ve sıkıntısından. Fakat bu yolculuktur, kurtaran beni küfür ve inkâr yurdundan.)

Peygamberimiz (sav) Hayber’de olduğu için Medine’ye gelen bu kâfile doğruca Hayber’e hareket eder. Oraya vardıklarında Peygamberimiz (sav) Natat kalesini fethetmiş, Kâtibe kalesini de kuşatmıştır. Peygamberi-miz’in yanına vardıklarında Ebû Hureyre’ye bakıp  “Sen kimlerdensin?” buyurur. O da: “Devs kabilesindenim!” der. Peygamberimiz (sav) “Devs içinde kimi gördümse onda hayır gördüm.” buyurur. Bundan sonra Ebû Hureyre (ra) Peygamberimize (sav) müslüman olduğunu söyler ve bîat eder. 

Hz. Ebû Hureyre (ra), Peygamberimizin (sav) yanına geldikten sonra artık O’ndan hiç ayrılmaz. Ashâb-ı kiramın en fakîri olup, Ashâb-ı Suffa arasına katılır. Ashâb-ı Suffa, Mescid-i Nebî’de kalır hep ilimle meşgûl olurdu. Ebû Hureyre de (ra), Peygamberimizin (sav) hep huzûrunda bulundu. Bu hal Peygamberimizin vefâtına kadar dört sene sürdü

Hz. Ebû Hureyre (ra), Hazreti Ebû Bekir’in halifeliği sırasında idarî işlerle meşgûl olmamıştır. Hazreti Ömer’in halifeliği sırasında ise Bahreyn vâliliğine tayin edilir. Bir müddet bu vazîfeyi yapar. Hazreti Osman’ın halifeliği sırasında Mekke kadılığı, Hazreti Muâviye’nin halifeliği sırasında da Medine vâliliği yapar. Hoş sohbet, temiz ve ince duygulu, saf gönüllü idi (Zehebî, Tezkire, 1, 33). Emirlik ve valilik ona kibir vermedi. Üstelik alçak gönüllülüğünü arttırdı. (ibn Sa’d, et-Tabakatü’l-Kübrâ, 4-336)

İffet sahibi, eli açık-cömertti. Hz. Osman’ın (ra) şehid edilmesinden sonraki fitne olaylarında köşesine çekildi. Halk onun bu halinden kendisine söz ettiklerinde Rasûlullah’ın (sav) şu hadisini rivâyet ediyordu: “Fitneler çıkacak. O zamanda, oturanlar ayakta durandan, ayakta duran yürüyenden, yürüyen koşandan daha hayırlıdır. Kim dönüp bakmaya yönelirse, o da ona yönelir. Kim bir sığınak veya korunak bulursa onunla korunsun.” (Buhâri, Menâkib, 25; Müslim, Fiten, I0).

İmam Şâfii gibi büyük âlimlerin bildirdiğine göre, Ebû Hureyre kendi dönemindeki hadis nakledenlerin içinde hafızası en sağlam olanıdır. (İbn Hacer, el-isâbe fî Temyîzi’s-Sahâbe, IV, 205). Ebû Hureyre (ra), çok hadîs rivayet ettiği için kendisine yöneltilen tenkitlere genellikle şu cevabı vermiştir: “Bazı kimseler: ‘Ebû Hureyre çok (hadîs rivayet) ediyor.’ deyip duruyorlar. Hâlbuki Ensar kardeşlerimiz tarlalarında ziraatla, muhâcir kardeşlerimiz de pazarda ticaretle meşgul olurken, (bu kardeşiniz) karın tokluğuna Hz. Peygamber’e (sav) hizmet ediyor, onların görmediklerini görüyor, duymadıklarını duyuyordu.” (Buhârî, İ’tisâm 22; Müslim, Fedâilü’s-Sahâbe 159-60)

Ashabın güzide simalarından Hz. Talha da Ebû Hureyre’ye (ra) hakkını teslim etmiştir. Kendisine neden onun kadar çok hadîs rivâyet etmediği sorulduğunda şöyle demiştir: “Allah’a yemin olsun ki onun, bizim Peygamber’den duymadıklarımızı duyduğundan asla şüphe etmem. Gerçek şu ki, bizler varlıklı kimselerdik; evimiz barkımız vardı. Peygamber’in (sav) yanına ancak sabah ya da akşamleyin gidebiliyorduk. Oysa Ebû Hureyre, hiçbir şeyi olmayan fakir bir insandı. Kendisi Hz. Peygamber’in (sav) misafiri olarak Suffa’da kalır ve yanından hiç ayrılmazdı.” (Buhârî, et-Târîhu’l-Kebîr, 6/133; Tirmizî, Menâkıb 47)

“Ömer’e çokça hadîs rivayet etti-ğim haberi ulaştığında beni çağırıp, ‘Fala-nın evinde, Resûlüllah’la (sav) birlikteydik ve sen yanımızdaydın değil mi?’ diye sordu. Ben de: ‘Evet (ben de oradaydım) ve bunu neden sorduğunu da biliyorum!’ dedim. Ömer: ‘Peki neden sordum?’ dedi. Ben de: ‘Allah Resûlü o gün, “Kim bile bile bana yalan isnat ederse, ateşteki yerine hazırlansın!” buyurmuştu.’ dedim. Hz. Ömer: ‘(Madem bunu hatırlıyorsun) o hâlde git ve hadîs rivayet et!’ dedi.” (İbn Kesîr, el-Bidâye, 7/107; Zehebî, Siyer, 2/603)

Sahâbiler, onun hadis ri-vâyetindeki üstünlüğünü kabul ettiler ve ondan hadis naklettiler. Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Talha, İbn Abbâs, Hz. Âişe, Abdullah b. Ömer (r.anhum) bunlardandır. (Hâkim en-Nisâbûrî, III, 513; İbn Kesir, VIII, 108). Bu da onların, Hz. Ebû Hureyre‘nin güvenilirliği ve doğruluğu hususunda ittifak ettiklerini gösterir. 

Buhâri’nin söylediği gibi Ebû Hureyre‘den sekiz yüz âlim hadis rivâyet etmiştir. O, sahâbe ve muhaddisler nazarında son derece güvenilir, yüce bir şahsiyettir. İbn Ömer şöyle demiştir: “Ebu Hureyre benden daha hayırlı ve naklettiğini daha iyi bilendir.” 

Mervan’ın katibi Ebû Zuayzia da Ebû Hureyre ‘nin hadis rivâyetinde ne derece güç-lü olduğunu gösteren şu haberi nakleder: “Mervan, Ebû Hureyre ‘yi sarayda hadis rivâyet etmek için dâvet etmişti. Mervan beni divanın arkasına oturtmuştu ve ben de Ebû Hureyre ‘nin naklettiklerini gizlice yazıyordum. Ertesi yıl yine onu dâvet etti ve ondan hadis rivâyet etmesini istedi. Bana da bir yıl önceki yazdıklarımdan takip etmemi tenbih etti. Neticede, onun bir tek kelime bile değişiklik yapmadan rivâyet ettiğini gördüm.” (İbn Kesir, III,106; M. Ebû Zehv 162-164).

Resûlüllah’a en yakın iki sahabiden Hz. Ebû Bekir (ra) Sunh denilen yerde oturduğu ve oradan Mescid-i Nebevî’ye ancak iki günde bir gelip gittiği (Buhârî, Cenâiz 3; Megâzî 84), Hz. Ömer (ra)’in de ancak gün aşırı Mescid’e gelebildiği (Buhârî, İlim 25; İbn Hanbel 1/33)göz önüne alındığında, Allah Resûlü’yle (sav) mülâzemetin Ebu Hureyre’ye ne büyük bir avantaj kazandırdığı anlaşılmaktadır. 

Resûl-i Ekrem’in (sav) duasına mazhariyet, Ebû Hureyre’nin ilme olan iştiyakı dolayısıyla kazandığı manevî bir fazilettir. Rivayete göre, Ebû Hureyre ve Zeyd b. Sâbit (ra) gibi sahabîlerin Mescid-i Nebevî’de dua ve zikirle meşgul oldukları bir esnada, Allah Resûlü (sav) gelip yanlarına oturmuş ve her birinden dua etmelerini istemişti. Hz. Zeyd ile diğer arkadaşlarının dualarına ‘âmîn’ dedikten sonra, Ebû Hureyre’nin: ‘Allah’ım Sen’den bu iki arkadaşımın istediklerini ve ayrıca unutulmayacak bir ilim vermeni istiyorum.’ şeklindeki duasına da ‘âmîn’ diye mukabele etmiştir. Diğerlerinin: ‘Ey Allah’ın Elçisi, biz de unutulmayacak ilim istiyoruz.’ demeleri üzerine, Ebû Hureyre’yi (ra) kastederek, ‘Şu Devsli genç sizi geçti.’ (İbn Hacer, el-İsâbe, 7/204) diyerek onun bu konudaki arzu ve iştiyakına işaret etmiştir.

Bir gün Allah Resûlü (sav) ganimet taksim ederken, onun taksimata kayıtsız kaldığını görmüş ve: “Sen de arkadaşlarının benden istediği gibi ganimetten istemez misin?” diye sormuş, o da buna, ilme adanmış bir ruh hâliyle şöyle karşılık vermiştir : “(Ey Allah’ın Elçisi) Benim Sen’den istediğim tek bir şey var, o da Allah’ın sana öğrettiği ilimden bana da öğretmendir.” (İbn Hacer, el-İsâbe, 7/203)

Hz. Ebû Hureyre: “Resûlüllah’tan iki kap dolusu ilim aldım. Bunlardan sadece birini aranızda yaydım. Diğerine gelince, eğer bunu aranızda yaymış olsaydım, şu gırtlağım kesilirdi.” diyerek gizli bir ilme sahip olduğunu da ifade etmiştir. Ebû Hureyre’nin insanlara yaymadığı ilmin ahkâma ve âdâba dair olması ihtimal dâhilinde değildir. Zira bunu ümmetten alıkoyması risaletin tebliğine aykırı bir husustur. Tercih olunan kanaate göre, bunlar, kıyamet alametleri, ümmetin başına gelecek olan bazı fitneler ve yine onların başına geçecek zâlim idarecilerle alâkalı haberler olmalıdır. Ebû Hureyre’nin (ra) bazen kinayeli olarak aktarmış olduğu haberler de bu kanaati güçlendirmektedir. Meselâ Allah Resûlü’nün (sav) “Vukuu yaklaşan şerden dolayı vay Arap’ın hâline.” (Buhârî, Fiten 4) sözü ile Ebû Hureyre’nin “60 yılının başları ve yönetimin çocuklara geçtiği (günlerden) Allah’a sığınırım.” (İbn Hacer, Fethu’l-Bârî, 1/261) ifadeleri buna işaret etmektedir. 

Hz. Ebû Hureyre güçlü bir hafızaya sahipti. Ancak hadîsleri ezberleyebilmek için daha güçlü bir hafızaya sahip olmak gerektiğini bildiği için bir gün Hz. Peygamber’e (sav) hafızasından şikâyette bulunmuş, Hz. Peygamber de ona, elbisesini yere yaymasını ve konuşması bitinceye kadar öylece bırakmasını, sonra toplayıp sırtına tekrar giymesini tavsiye etmişti. Ebû Hureyre (ra), Hz. Peygamber’in (sav) bu tavsiyesine uymuş ve o günden sonra duyduklarını bir daha unutmadığını ifade etmiştir. (Buhârî, İlim 43; Tirmizî, Menâkıb 47)

Sahabenin bir araya geldikleri cuma günlerinde Mescid-i Nebevî’nin bir kenarına çekilerek hadîs rivayet eder, pek çok insan da onu can kulağıyla dinlerdi. Bu aynı zamanda onun hadîste otorite olarak kabul edildiğinin de bir işaretidir. Ebû Hureyre’den (ra) menkul hadîslerin böyle geniş bir kesime hitap etmesi dolayısıyladır ki, sahabe ve tâbiûndan 800 civarında ravi ondan hadîs rivayet etmiştir. (İbn Hacer, İsâbe,7/202)

Resûlullah (sav) “Allahım şu kulunu ve annesini mü’min kullarına, mü’minleri de onlara sevdir.” buyurarak duâ etti. Artık onu bilen ve gören her mümin sevdi.

Ebû Hureyre (ra) fazîleti ve İslâmı yaşamasıyla en mükemmel bir nümûne idi. Çok geceleri ibâdet ile geçirir, sabaha kadar namaz kılar, Kur’ân-ı kerîm okurdu. Her ayın başında üç gün oruç tutardı. İbâdetlerde çok ihtiyâtlı hareket ederdi. Hep abdestli bulunur ve Resûlullah: “Abdestli olan vücûd azâsına cehennem ateşi dokunmaz” buyurdu, derdi.

Hadis ilminde “muksirûn” (çok rivayet edenlerden) diye şöhret buldu. Muksirûnun alt sınırında yer alan Ebu Said-i Hudri (ra) bin yüz yetmiş, zirvede olan Ebu Hureyre (ra) ise beş bin üç yüz yetmiş dört hadis rivayet eder.

Macar asıllı müsteşrik yahudi Ignaz Goldziher ve benzerleri Ebû Hureyre’nin hadis uydurduğunu ve bunda hayli ileri gittiğini ileri sürmüştür. Böyle bir tenkid tümüyle bâtıldır, geçersizdir ve hiçbir haklı tarafı yoktur.

Bu alanda gayretleriyle takdir toplayan İhsan Şenocak Hoca’dan bir alıntıyla yazımızı bitirelim: “Sahabenin, özellikle de müksirunun bütün zamanlara Kur’an’ın mübeyyini Efendimiz’in (sav) sünnetini taşıma gayretleri “elleriyle dini değiştirmek” isteyenlerin önünü kapadı. Çünkü gayri İslami oluşumlar, onların rivayet ettiği hadislerle meşruiyet alanlarını yitirdiler. Bu yüzden İslam düşmanları tenkit oklarını sünnetin taşıyıcıları olan sahabeye yönelttiler. Hedefe de Ebu Hureyre’yi (ra) koydular. Çünkü tek başına o, bir hadis mecmuasıydı. Onun cerhedilmesi topyekün İslami disiplinlerin de çökertilmesi demekti. Bu yüzden Ehl-i Sünnet karşıtı fırkaların saldırılarını yoğunlaştırdığı sahabi Ebu Hureyre (ra) oldu. Allah’ın dinini hevalarına göre şekillendirmek isteyen Cehmiler ona saldırdı. Çünkü onun rivayet ettiği hadisler Cehmiyye’nin delillerini çürütmüştü. Müslümana kılıç çekmeyi caiz gören Hariciler onun rivayetlerini tereddütsüz reddettiler. İnsanın kaderini kendisinin tayin ettiğini söyleyen ve bu söyleyişle Kudret-i İlahi’yi ta’dil eden Kaderîler, Ebu Hureyre’nin (ra) hadisleriyle istidlali caiz görmediler. Kabul ettikleri sahabe, bir elin parmaklarını geçmeyen Şia, onu yalancıkla itham etti. Zındıklar, muharrifler, müsteşrikler, mustağripler… hâsılı bütün İslam düşmanları dini tezyif ve tahkir etmeyi murat ettiklerinde söze Ebu Hureyre (ra) ile başladılar.

Asırlar geçti, usuller, esaslar değişti. Fakat Ebu Hureyre (ra) karşıtları hep aynı hal üzere kaldılar. Çünkü talep ettikleri İslami değişimin karşısında rivayet ettiği hadislerle hep en önde Ebu Hureyre (ra) vardı. Bu yüzden ilk aşılması gereken engel olarak onu gördüler. Önde olması tezyif ve tahkir kampanyasında da öne alınmasına sebep oldu.”

Hz. Ebu Hureyre ömrünün son günlerinde hastalanır. Hastalığını duyanların ziyârete gelmesiyle büyük bir kalabalık toplanır. Bu hastalığı sırasında “Allah’ım sana kavuşmayı seviyorum. Bunu bana nasîb eyle.” der ve ruhunu teslim eder.

Cenabı Mevla şefaatini lütfeylesin. Bizleri ona bağışlasın. Cennetinde cemalinde bizleri buluştursun. Amin, vel hamdu lillahi Rabbil alemin.

 

Yazar:  Sâlik-i İrfan

 

de ki hiç bilenlerle bilmeyenler bir olr mu

De ki Hiç Bilenlerle Bilmeyenler Bir Olur mu? - Tamer Doymuş

Sayı : 119 - Kasım 2017

 

De ki Hiç Bilenlerle Bilmeyenler Bir Olur mu?

 

“De ki pis ile temiz, yani helal ile haram hiç bir olur mu?” (Maide,100) 

“De ki görmeyen ile gören hiç bir olur mu? Yahut karanlıklarla nur bir olur mu?” (Rad, 16) 

Ayeti kerimeler pis ile temizin, ama ile görenin, karanlık ile nurun arasındaki farkı misallerle anlatmak suretiyle ilmin, âlimin, talebenin ehemmiyetini ve bunların yanında birde cehaletin durumunu nazara vermektedir.

“Allah sizden iman edenleri ve kendilerine ilim verilmiş kimseleri yüksek derecelere çıkarır.” (Mücadele, 11)

“Nitekim kendi içinizden size ayetlerimizi okuyan, sizi kötülüklerden arındıran; size Kitabı ve hikmeti talim edip bilmediklerinizi öğreten bir Rasul gönderdik.” (Bakara,151)

Eğitimin ilim ehli tarafından çeşitli tarifleri yapılmıştır. Bu tariflerin birinde şöyle ifade edilir: Eğitim, “Bireyde meydana gelen davranış değişikliğidir.” 

Eğitim ailede başlar:

“Ey inananlar! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun.” (Tahrim,6)

“Ve o kullar, “Rabbimiz! Bize gözümüzü aydınlatacak eşler ve zürriyetler bağışla ve bizi takva sahiplerine önder kıl” derler.” (Lokman,74)

“Her çocuk İslam fıtrat üzere doğar…” hadisi şerifi çocuğun anne ve babanın telkiniyle, yaşam tarzlarıyla hangi sonuca doğru yönlendirildiği açıkça belirtilmiştir. 

Ailede eğitim de öncelik:

Ailede terbiye öncelikle tevhid akidesini yerleştirmekle başlar.

“Allah’a ve ahiret gününe inanan bir toplumun-babaları, oğulları, kardeşleri yahut akrabaları da olsa Allah’a ve Rasul’üne düşmanlık edenlerle dostluk ettiğini görmezsin. İşte onların kalbine Allah, iman yazmış ve katından bir ruh ile onları desteklemiştir. Onları içlerinden ırmaklar akan cennetlere sokacak, orada ebedî kalacaklardır. Allah onlardan razı olmuş, onlar da Allah’tan hoşnut olmuşlardır. İşte onlar, Allah’ın hizbi (gurubu)dur. İyi bilin ki, kurtuluşa erecek olanlar sadece Allah’ın hizbi (gurubu) olanlardır.” (Mücadele,22)

Terbiyede namaz öncelikli yere sahiptir:

“Ailene namazı emret ve ona sabır ile devam et. Biz, senden rızık istemiyoruz; Biz seni rızıklandırıyoruz. Güzel sonuç, takva sahipleri içindir.” (Ta-Ha,132)

“Evlerinizde oturun, ilk cahiliye devri (kadınlarının) yürüyüşü gibi açılıp saçılarak, ziynetlerinizi göstererek yürümeyin. Namazı kılın, zekâtı verin, Allah’a ve Rasulüne itaat edin. Ey Ehl-i Beyt! Allah sizden, sadece günahı gidermek ve sizi tertemiz yapmak istiyor.” (Ahzab, 33) 

“Evlerinizde okunan Allah’ın ayetlerini ve hikmeti hatırlayın. Şüphesiz Allah, her şeyin iç yüzünü bilendir ve her şeyden haberi olandır.” (Ahzab, 34)

Ebeveynler evde çocuğa örnek olmalıdırlar. Anne çocuğun ilk muallimi olması bakımından giyim kuşamından başlayarak her hususta örnek olmalıdır. 

Ailede çocuğun eğitimini istenildiği gibi vermeyenlerin durumu ayette şöyle ifade ediliyor: “Siz de O’ndan başka dilediğinize tapın! De ki: “Gerçekten hüsrana uğrayanlar, kıyamet günü hem kendilerini, hem de ailelerini ziyana sokanlardır. Dikkat edin, işte, bu apaçık hüsrandır.” (Zümer, 15)

Bu eğitimi önemseyenleri nazara verirken şöyle buyruluyor: “Cennettekiler birbirlerine dönüp sorarlar: Derler ki: Daha önce biz, ailemiz için de korkardık.” (Tur.25,26)

“Ey iman edenler! Mallarınız ve çocuklarınız sizi Allah’ı anmaktan alıkoymasın. Kim bunu yaparsa işte onlar ziyana uğrayanlardır.” (Münafıkun, 9)

Aile çocuğun arkadaş seçiminde dikkat edecektir. Hadisi şerifte: “Kişi dostunun dini üzeredir. Öyleyse kimi dostlar edindiğinize dikkat edin.” Ailede çocuğun eğitiminde izlenecek metodu, bu eğitimde önceliklerin neler olması gerektiğini Lokman’ın (as) dilinden Rabbimiz bizlere bildiriyor:

“Lokman, oğluna öğüt vererek: Yavrucuğum! Allah’a ortak koşma! Doğrusu şirk, büyük bir zulümdür, demişti.” (Lokman,13)

“Yavrucuğum! Yaptığın iş, bir hardal tanesi ağırlığında olsa da bu, bir kayanın içinde veya göklerde yahut yer de bulunsa, yine de Allah onu getirir. Doğrusu Allah çok lütufkâr, her şeyden haberdardır.” (Lokman,16)

“Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülükten vazgeçirmeğe çalış, başına gelenlere sabret. Doğrusu bunlar, azmedilmeğe değer işlerdir.” (Lokman,17)

“Küçümseyerek insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Zira Allah, kendini beğenmiş övünen kimseleri asla sevmez.” (Lokman,18)

“Yürüyüşünde tabii ol, sesini alçalt. Unutma ki, seslerin en çirkini eşeklerin sesidir.” (Lokman,19)

Said bin el-As’dan: Rasulullah (sav) buyurdu: “Bir baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha iyi bir miras bırakamaz.”

Ferdin eğitimi nasıl olmalıdır? Eğitim sürecinde nelere dikkat edilmelidir?

-İlim talebesinin dikkat etmesi gereken hususlar:

İlim talebesi ilim tahsilinde azimli olmalıdır. “Bizim uğrumuzda gayret gösterenleri muhakkak kendi yolumuza eriştiririz.” (Ankebut,69)

İlim tahsilinde talebe Allah rızasını taşımalıdır. Zira ayeti kerimede buyruluyor ki:

“Kim ahiret kazancını istiyorsa, onun kazancını arttırırız. Kim dünya kârını istiyorsa ona da dünyadan bir şey veririz. Fakat onun ahirette bir nasibi olmaz.” (Şura,20)

Talebe ilim erbabını ganimet bilip onlardan istifade etmelidir. Zamanı iyi değerlendirmeli.

İlim tahsili esnasında talebe vera sahibi olmalı, haramlardan, şüpheli şeylerden sakınmalıdır.

Talebe emirlere sarılmalı, yasaklardan kaçınmalıdır. Sünnetlere sarılmalı, bidatlerden sakınmalıdır: “Bir de peygamber size her ne verirse onu tutun, yasakladığından da sakının.” (Haşr,6) İlim talebesi öğrendikleriyle amel etmelidir.

“Ey iman edenler yapmayacağınız şeyleri niçin söylersiniz. Yapmayacağınız şeyleri söylemeniz Allah katında büyük bir nefretle karşılanır.” (Saff,2-3)

Şöyle buyruluyor: Dört şey ancak dört şeyle tamamlanır: Din takva ile söz fiil ile şahsiyet tevazu ile ve ilim amel ile... Buna göre din takvasız olursa tehlikededir. Fiilsiz söz boşa gitmiş gibidir.

Tevazusuz şahsiyet meyvesiz ağaç gibidir. Amelsiz ilim de yağmursuz bulut gibidir.

Kötü arkadaştan sakınmalı. Ebu Musa el-Eşari’dan rivayet edildiğine göre Rasulullah (sav) şöyle buyurmuştur: “İyi ve kötü arkadaşın hali, güzel koku satanla körük çekenin haline benzer: Misk satan, ya sana güzel kokusundan verir ya sen satın alırsın. Ya da güzel koku koklamış olursun. Körük çeken kimse ise, ya elbiseni yakar ya da körüğün kötü kokusundan rahatsız olursun.”

İlim tahsil sürecinde kendisinden ilim elde edilen âlimin ehemmiyeti önem arz etmektedir. Yeri gelmişken Hâce Hazretleri’nin (ksa) sohbetlerinden bir bölümü burada zikretmenin faydalı olacağı kanaatindeyiz. Şöyle buyuruyorlar:

“Bilgi bir bilenle kaim. İlim âlimle kaim, onun zarfı. Âlim olmazsa ilim yayılmaz, ilim açılmaz ilim zirve yapamaz. O halde ilimle birlikte ilme uygun âlimler olmak durumunda.

İlim âlimin elinde çağ açar, çağ kapatır.

Bilgi kadar bilgede önem arz eder. Bilgelik ne demektir?

Bilgelik, âlimlik sadece bilmek değildir. Bilgiyi yerinde ve doğru kullanmaktır.

Bilgiyi yerinde ve doğru kullanmayanları Kur’an “kitap yüklü merkepler”e benzetiyor.

Bilgelik, dürüstlük, kararlılık, iyilik, doğruluk, isabetlilik, istikrar ve istikamet gerektirir.

Bilgelik erdemlerin yatağıdır.

Bilge, düşünceyi fiile dönüştürebilendir.

Bilgeler geçmişe bakarken geleceği de görebilme feraset ve basiretini taşıya-bilenlerdir.

Bilgelik; kemale yürümenin, erdemleri kuşanmanın adıdır.

Bilgelik, hikmet irfan, marifet, Pınaralarından beslenmektir.

Malumat yığınları arasından marifet iklimine yolculuktur bilgelik.

Artık bize düşen, bilginin talibi, bilgeliğin mürşidi olmaktır. Ancak bilgelikle, kaoslar, kâbuslar, karanlıklar, kumpaslar karmaşalar önlenebilir, aşılabilir.

Bilginin öznesi olan insan bilgedir. Acısı, çilesi, derdi, davası olan bilge insanlar hayatın bereketi ve rahmetidir. Bilgeliğin sihirli bir formülü yoktur. Ancak bilgeliğin yol haritasından bahsedecek olursak, bilge kendini bilecektir, bilge hesabını bilecektir, bilge Rabbini bilecektir, bilge haddini bilecektir.

Mürebbide nelere dikkat edilmeli:

Mürebbi etrafına müspet enerji tevzi etmeli, olumlu bir atmosfer oluşturmalı. Zira o aldığı ilmini, salih amellerle buluşturma gayreti içinde olan bir müslüman olarak enerjiyi sürekli olarak taşımalıdır. Ve bunu çevresindekilere hassaten yetiştirmek istediği, eğitmek istediği gençlere aktarmak mesuliyeti vardır. Taşıdığı potansiyel güç olan müspet enerjiyi muhatabına intikal ettiremeyen bir eğitimci, eğitimi ve insan yetiştirme hedefini yakalayamamıştır.

Eğitimci kendisine emanet edilen her bir talebenin istikbalin zirve şahsiyetlerinden biri olabileceği ümidini muhakkak göz önünde bulundurmalıdır.

Eğitimci uhdesine aldığı gençlerin istikbalde yeryüzünün ıslahı için çalışacaklar olduğu inancıyla kendi ufkunu genişletmediği müddetçe İslam âlemi için numune şahsiyetler yetiştirmesi de mümkün olmayacaktır.

Kusursuz talebe isteyen eğitimci kusursuz bir insan olmak zorundadır. Çünkü talebe kendini yansıtacaktır.

Hassaten çocukların ilk muallimi olan anneler çocuklarında gördükleri negatif davranışlardan şikâyet etme yerine evvela kendilerindeki menfi yönleri fark ederek düzeltmeliler. Çocukların düzelmesini istiyorsa kendi eksikliklerini düzeltmeye gayret etmeliler.

İnsan eğitimiyle meşgul olanın iki ana özelliklerinin bulunması gerekir:

Örnek olmak - Rehber olmak

“Sen ne mükemmel ahlak üzeresin!” buyurmuş Kur’an-ı Kerim. İnsanın temel erdemlerinden birisi de bu ahlak. Bu kendi kendine olmuyor. Ahlakın membaı ahlakın kaynağı olarak Kur’an bize Hz. Peygamber’i gösteriyor. 

Yani bir eğitimci bütün temel unsurları birinci derecede muhatabı olan Peygamber’den alıyor. Öğretmen Cenabı Peygamberi çok iyi tanımalı

Zira bütün peygamberler bu iki vasıfla irşat ve tebliğ vazifesini sürdürmüşlerdir insanları bunlarla eğitmişlerdir.

Herkes kendinin muhatabına karşı ne derece örnek ve rehber olduğunu muhasebe etmelidir. Ve ben davranışımla örnekliğimle istikametimle ne kadar Hakk’a, hakikate çağırabiliyorum.

İlim erbabının dikkat etmesi gereken hususlar: 

Hz. Ömer efendimizin şu sözü ne kadar manidardır: “Bir âlimin dünyaya düşkün olduğunu görürseniz onun dindarlığına güvenmeyin. Zira düşkün kimse düşkün olduğu şeye kendini kaptırır.”

İmam Malik Hazretleri; “Bu ilim dindir. Dininizi kimden aldığınıza dikkat edin” buyurmuş. 

İmam Şafii Hazretleri: “Kitaplardan fakih olan kimse ahkâmı zayi eder.” demiştir. Dolayısıyla ilmi ve ilmin meyvesi olan güzel ahlakı salihler-den, kamillerden öğrenmek gerekir.

Âlimler şüp-heli kazanç-lardan uzak durmalıdırlar. Çünkü şüpheli kazanç günaha, ihtiras ve zillete götürür

Hz. Ali (ra) Cabir b. Abdullah’a (ra)şöyle demiştir. “Dünya dört şey ile ayakta durmak-tadır: İlmi ile amel eden âlim; öğrenmekten kaçınmayan cahil; malından cimrilik yapmayan zengin ve dünyasına karşılık ahiretini satmayan fakir.

“Âlim ilmi ile amel etmediğinde, cahil öğrenmekten kaçınır. Zengin meşru malında cimrilik ettiğinde, fakir dünyasına karşılık ahiretini satar.” 

İmam Azam Hazretleri şöyle buyuru-yorlar: “Ben Allah Teâlâ ’dan utanırım ki halk bende olmayan vasıflarla beni medhetsinler.”

 

Kaynak
-Mefatihu’l-Gayb, İmam Fahruddin er-Razi
-Ta’lim-ül Müteallim, İmam Burhaneddin Zernuci
-Ahkami’l-Kuran, İmam Kurtubi
-Riyazü’ s Salih’in

 

Yazar:  Tamer Doymuş

 

Perşembe, 01 Şubat 2018 00:08

SAMİMİYET

Samimiyet

Samimiyet - Veysel Özsalman

Sayı : 119 - Kasım 2017

 

Samimiyet

 

Devasa bir münasebetler ağı olan cemiyetin yapısını daha iyi anlamak için onu meydana getiren zümrelerden işe başlamak, en basit temaslardan hareketle büyük resmi görmeye çalışmak faydalı bir yöntem olacaktır. Birçok farklı sahada sürüp giden cemiyet ilişkilerini anlamaya çalışırken “yün yumağına dolanmış kedi” gibi biçare kalmamak için bu ilişkilerin en sade şekilde kavranması gerekmektedir. Çünkü dalları hesaba gelmeyecek kadar fazla olan bu ilişkiler sisteminin kökleri temelde iki şahıs arasında cereyan eden hadiselere kadar uzanmaktadır.

Cemiyet hayatının yapı taşı diyebileceğimiz, azami iki kişinin bir araya gelmesiyle oluşan, bu ufak unsurlar arasındaki ilişkiler bize cemiyet planında olup bitenlerin sebeplerini verebilecek kabiliyettedirler. Bu gruplar ise kendi muhteviyatındaki “samimiyet” ve “resmiyet”e göre farklı başlıklar altında değerlendirilebilir.

Hayatımız boyunca katıldığımız birçok grup ve kurduğumuz sayısı belirli olmayan ilişkileri değerlendirirken kullanabileceğimiz en fonksiyonel ölçüm cihazı herhalde samimiyettir. Aile, akrabalık ve dostluk bağları samimiyete dayanırken vakıf, dernek ve iş ilişkilerimiz resmiyetin boyunduruğunda kalmak zorundadır. Haliyle bu ilişkilerin kıymeti de samimiyetin ölçüsüne göre tartılıp verilecektir.

İnsan samimiyetin dozunun arttığı yerde “biz” olup coşarken, onun etkisinin azaldığı yerlerde “ben” olarak sönmeye yüz tutar. “Biz” her daim samimiyetin kalesi, halisane hissiyatın ifadesi, deruni bir muhabbetin remzi olagelmişken, “ben” ise nefsani fikrin yansıması, hodbin arzuların timsali, resmiyetin sesidir.

Samimiyetin coşkusuyla “biz” şuuruna varan ve gücünü yekdiğerinden alan fertler birbirlerine payanda olup en kuvvetli sarsıntılarda dahi sağlamca ayakta dururken, sayıları ne kadar fazla olursa olsun “ben” duygusunu aşamamış kalabalıklar ufacık sarsıntılarda yıkılmaya mahkumdurlar. İşte bu sebepten ötürü aile, akrabalık ve dostluk kutsal sayılıp önem sırasında menfaate dayalı diğer bütün ilişkilerin önüne geçmiştir.

Ne yazık ki modern zamanlarda değişen her şeyle birlikte samimiyet anlayışı da değişmiş ve hayatımızdan çıkmaya yüz tutmuştur. Tabiatın boşluk kabul etmeme prensibine göre samimiyetin boşalttığı sahalarda resmiyet hüküm sürmeye başlamıştır.

Aile müessesi kurulurken ayrı dağılırken ayrı mukavelelerin gölge-sinde kalmış “anlaşmalı” evlilik ve boşanmalar hayatın bir gerçeği halini almıştır. Artık aile içerisinde anne, baba ve çocuklar arsındaki bayağı mevzular dahi mahkemelere taşınmakta ve acayip cezalar sıradanlaşmaktadır. Akrabalar artık bayramlardan çok miras pay etme meselelerinde karşılaşır olmuşlardır. Öğretmen ve öğrenci birbirlerine aba altından sopa göstermekte, yönetmeliklerle karşı taraf üzerinde tahakküm kurmaya çalışmaktadırlar. Hesapsız, çıkarsız, menfaate dayanmayan dostluklar ise bir hayalden ibaret olmuştur. İşte bugün cemiyetin çehresinin çökmüş, hissiz ve kaşları çatık bakışlarının altında yatan sebeplerden bazıları bunlardır. 

Artık samimiyet güneşinin ısıt-madığı coğrafyamız resmiyetin donuk ve soğuk rüzgarlarına teslim olmuştur. Her hareketimiz ve isteğimiz ayrı bir kabahat. Bugünkü samimiyetsizlik yarınki korku, acı, ümitsizlik olacak. Neresinden tutsak elimizde kalan bir hercümerç içerisinde çıkış yolu arıyoruz. 

Birbirimizden esirgediğimiz ve zırnık koklatmadığımız samimiyet tamamıyla hayatımızdan silinip gitmekte ve bütün ilişkiler sadece içi boş şekillerden ibaret kalmaktadır. Kendimiz hep bir adım geri çekerek girdiğimiz hesaplı ilişkiler neticesinde hayatımız kuralların, kanunların ve yönetmeliklerin silah olarak kullanıldığı bir “düello” haline gelmiştir. 

Bu hayat tarzı bütün ruh dünyamızı etkilemekte, aile, akrabalık ve dostluğu bir tarafa bırakın kulluk anlayışımıza bile menfi yönde tesir etmektedir. Bu tesirin neticesidir ki artık cemiyet nezdinde din -ne yazık ki- bir kurallar manzumesinden başka bir şey değildir. Her fırsatta belirttiğimiz ve şimdi tekrar edeceğimiz üzere hayat, modern anlayışın bahsettiği şekilde birbirinden bağımsız şubelere ayrılmış olmayıp aksine bir bütündür. Bu sebeple hayatımıza aldığımız veya ondan çıkardığımız şeyler topyekûn hayatımıza dahil olur yahut topyekûn hayatımızın dışına itilirler. Aynı şekilde samimiyet de bizi külliyen terk etmiş vaziyettedir.

Biz Müslümanlar olarak kaybet-tiğimiz samimiyeti kendi aramızda tekrar tesis etmek mecburiyetindeyiz. Çünkü Allah Rasulü (sav) “din samimiyettir” buyurmuşlardır. Sahabeden bazılarının “kime karşı?” diye sorması üzerine ise: “Allah’a karşı, Kitabına karşı, Peygamberine karşı, Müslümanların meşru idarecilerine karşı ve bütün Müslümanlara karşı samimi olmaktır.” cevabını vermiştir. 

Bu sebeple ki biz hayatımızı bir makine gibi belli başlı komutlara sadece şeklen uyarak yahut kendimizi kandırarak devam ettiremeyiz. Hayatın farklı sahalarında yaptığımız her hareketi samimiyetle ve içini doldurarak yapmamız icap eder. İnsan ilişkilerinde, inanç ve ibadetlerimizde samimi olmak öncelikli vazifemizdir.

Samimiyetsizlik hastalığının insanı sürükleyeceği bataklıklar “benim kalbim temiz” riyakarlığı, “uygun fetva” arama cambazlığı yahut “Kur’an’da yazıyor mu?” aymazlığıdır. Bütün bu belalardan kurtulmak ancak samimi bir şekilde mevzulara yö-nelmekle mümkündür. Yukarıda zikret-tiğimiz hadisi şerifi merhaleler şeklinde hayatımıza tatbik etmek bunun en kolay yolu olacaktır.

Evvela yakın çevremizden başlayarak, bütün Müslümanlarla kurduğumuz ilişki-lerde dostane, samimane ve her şeyden evvel Allah rızasını gözetip nefsin arzularını görmezden gelerek itinalı davranmaya çalışmalıyız. Bu vesile ile aile, akraba, millet ve en nihayetinde ümmet olarak “biz” şuuruna kavuşabiliriz.

Peygamber Efendimiz’in (sav) sünnet ve hadislerine cephe açıp saldıranlara, bir vesileyle bunları -haşa- itibarsızlaştırıp hayatın dışına çıkarmaya çalışanlara kar-şı durarak, hadis ve sünnetlere sarılıp hayatımıza aksettirerek Efendimiz’e (sav) samimiyetimizi ortaya koymalıyız.

Kur’an-ı Kerim’i nefsinin istediği şekilde anlamak isteyen ve bu sebeple ayetleri kendi arzularına göre yorumlayanlara, güya Kur’an’da bulamadığıyla amel etmeyenlere nispetle, Kur’an ile insanın “ikiz kardeş” kadar samimi olduğunu anlatan bir yaşantı sahibi olmalıyız.

Cenabı Mevla Hazretleri’nin dünyayı bir saat gibi kurup -haşa- bizi kendi halimize bıraktığına inananlara inat, O’nun (cc) bize vesile kıldığı yollarla samimiyetimizi arttırarak O’nun (cc) “dostluğunu” kazanma yolunda mücadelemize devam etmeliyiz.

Bugünün haddinden fazla resmi muhitinde yahut samimiyetin yanlış anlaşılarak “cıvıklık” ile karıştırıldığı zemininde bahsettiğimiz hakiki samimiyeti bulmak bir hayli zordur. Kıymetli olan hiçbir şeyin orta yerde bırakılamayacağı gerçeğine binaen elbette ki samimiyette gerçek sahipleri tarafından muhafaza edilmektedir. Bize düşen onları bulup samimiyetle talip olmaktır. Reva mıdır ki can-ı gönülden isteyenle paylaşmasınlar?

Allah Teâlâ hakkı hak bilip hakka uyanlardan, batılı batıl bilip ondan uzak-laşanlardan eylesin. Hakkı batıla karıştırıp, batılı hak sananlardan uzak eylesin. Rabbim cümlemizin yâr ve yardımcısı olsun. (Âmin)

 

Yazar:  Veysel Özsalman

 

 

gh logo           rahiask gri         rahiask logo             google play

Top
bursa escort , escort bursa , izmit escort , van escort